Şerafettin Güç

Şerafettin Güç


Taşeli'nin Fadime'si için söylenen destansı şarkı

29 Aralık 2019 - 18:03

Torosların Fadime’si için “Şu karşı ki dağda lambalar yanar”
Şöyle bir araştırma yaptım kendimce:
“FADİME adının yaygınlık oranının Türkiye'nin resmi nüfus sayımı
sonuçları ve günlük ortalama nüfus artış hızına orantılarsak ülkemizde
yaklaşık 20,356 kişinin isminin FADİME olduğu
ve FADİME isimli kişi sayısının her yıl ortalama 285 kişi arttığı tahmini
yapılabilir.”
“FADİME Türkiye'de en çok kullanılan 701. isim (... 699.  ediz ,
700.  eşref , 701.  fadime , 702.  mümtaz , 703.  fatoş , ...). Ülkemizde yaklaşık
her 4,207 kişiden birinin adı FADİME ve ismin yaygınlık oranı binde 0.24.”
“FADİME isminin Amerika Birleşik Devletindeki yaygınlık oranını
hesaplarken bu isme elimizdeki Amerikan veri tabanındaki 702,203 kişi
arasında hiç rastlayamadık. Bu nedenle ismin Amerika Birleşik
Devletindeki yaygınlık oranın bir milyonda 1.4'ten dahi az olduğunu ve
Amerika’da toplam 400'den az sayıda FADİME yaşadığını tahmin
ediyoruz.”
“FADİME Türkiye'nin en yaygın 701. ismiyken, Amerika Birleşik Devletinde
en yaygın 701. ad ise Isabel ismi. FADİME adının yakın kullanım oranına
sahip diğer Amerikalı isim kardeşleri arasında 699. Norma 700. Gerardo
701. Isabel 702. Israel 703. Minh isimleri de sayılabilir.
(" İsmiDidikle.com 'dan alınmıştır") yazılarak ile bu ilginç, doğru ama gayet
de gereksiz bilgi serbestçe dağıtılabilir ve kopyalanabilir.”
“1923 ile 1930 arasında  Türkiye  'de en çok kullanılan kadın isimleri ise
şunlar: Fatma, Ayşe, Emine, Hatice, Zeynep, Şerife, Hanife, Meryem,
Sultan, Zehra, Havva, Hayriye, Cemile, Zeliha, Elif, Gülsüm, Naciye,
Havva ve FADİME.”
“Derinlik rekortmeni mağaralar; susuz coğrafyaya tam bir karşıtlık
oluşturan şelaleler; kıraç arazide yaşam mücadelesi veren köyler; rüzgarın
biçimlendirdiği “antik kent”ler…”
“Taşeli Platosu batıda Antalya Akseki ile doğuda Mersin Silifke arasında
uzanıyor.”
“Plato, yüksekteki düzlük demek; Taşeli Platosu ise bu tanıma, düzlük
içindeki tümsekleri ve oyuklarıyla yeni bir boyut katıyor. Plato karstik
yapısıyla, batıda Akseki (Antalya), doğuda ise Mut-Silifke
(Mersin) arasında doğu batı doğrultusunda uzanan; taşın bin bir renk ve
boyutta serpiştirildiği bir palettir. Öyle ki, gezginler karşılaştıkları karstik
yeryüzü şekillerini, antik kent kalıntısı sanmışlardı uzun yıllar önce.”
“Yarımadaya ve platoya adını veren “taşeli” kavramı, yörenin bu olağan
dışı taşlık yapısına dayanıyor. Yöreye ilkçağda, Eski Yunancada “Taşlık
Kilikia” ya da “Dağlık Kilikia” anlamına gelen “Kilikia Trakheia” dendiği

biliniyor. Şu da var; kimi kaynaklara göreyse Mersin’in yakın zamana
kadarki il adı olan İçel’den hareketle ve karşıtı olarak yöreye “Dışel” dendi,
zamanla bu, Taşeli’ye dönüştü. (Yazı: İbrahim Baştuğ Atlas Aralık 2014 / Sayı:
259)”
İşte bu Taşeli Platosunda hangi kapıyı çalsan karşınıza bir FADİME çıkar.
Abartmadan söylüyorum; ya annesi ya halası ya teyzesi ya kardeşi ya da
sülalesinde mutlaka bir FADİME vardır. Bu bölgede en çok bayan ismi
"Fadime"dir. Her evde mutlaka bu isme rastlanır.
Nedeni yanan gaz lambasının şavkında duvara yazılmış.
Bir şarkı var ki; Karamanoğullarının sürgünlerinde yaşanan sevgiyi hasreti
unutulmayanları anlatıyor. Yaşanan yer Toros Dağları Platolarında Taşeli
Bölgesi. Sözleri bölgeyi yansıtıyor. Balkanlardan sesleniyor bırakıp gittiği
sevdalısına.
Şarkı Sözleri
Şu karşı ki dağda lambalar yanar
Şu karşı ki dağda lambalar yanar
Lambanın şavkına da fadimem, sevgilim yazar
Lambanın şavkına da fadimem, sevgilim yazar
Ayletme beni, söyletme beni
Ayletme beni, söyletme beni
Alçak yüksek tepede fadimem, bekletme beni
Alçak yüksek tepede fadimem, bekletme beni
Şu karşı ki dağda kuzular meler
Şu karşı ki dağda kuzular meler
Kuzu sesi değil de fadimem, ömürler biter
Kuzu sesi değil de fadimem, ömürler biter
Ayletme beni, söyletme beni
Ayletme beni, söyletme beni
Alçak yüksek tepede fadimem, bekletme beni
Alçak yüksek tepede fadimem, bekletme beni
Şerafettin GÜÇ
Kaynak:
http://www.ismididikle.com/isim_753_fadime.htm
http://www.ismididikle.com/isim_753_fadime.htm
http://www.radikal.com.tr/turkiye/turkiyede-en-cok-kullanilan-20-isim-
 

Bu yazı 890defa okunmuştur.

YORUMLAR

  • 5 Yorum
  • Ülkü
    17 saat önce
    Ne güzel bir çalışma olmuş. Emeğiniz sağlık..
  • Muhsin yıldız
    3 hafta önce
    Şeref çok güzel bi araştırma iyice okudum seni kutluyorum başarılar diliyorum
  • Nevzat Dağlı
    3 hafta önce
    Sayın Şerafettin Güç, kültürümüze yaptığınız katkılar için teşekkür ederim.
  • Naci Kuraloğlu
    3 hafta önce
    Makalenin her bir satırı çok anlamlı. Güzel bir araştırma konusu ilginç. Daha da fazla araştırmak gerekir. Karamanoğulları sürgünlerinden sonra daha da çok şarkı türkü derlenmiş olabilir. Yöresel bir araştırma yapmak gerekir. Elinize kaleminize sağlık. Naci Kuraloğlu
  • Fahri Yaran
    3 hafta önce
    Alan çalışması yapmadan kalemi elinize yine almamışsınız. Tebrik ederim. Sevgi şefkat samimiyet bağlılık yansıyor. Elinize sağlık. Dikkatli duygulanarak okudum. Fahri Yaran